ΝΕΑ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ

THANK YOU

AGENDA

THE

HOTEL

PHOTOS

LGRP

NEWS

SPONSORS

ORGANIZING

COMMITTEE

POWERPOINTS

Αναδημοσίευση από άρθρο της εφημερίδας "Ροδιακής" Thursday, November 5, 2009

Αεροδρόμιο «Διαγόρας»:

Οι δύο όψεις του νομίσματος

Χωρίς αμφιβολία, η εντυπωσιακή ανάπτυξη των αερομεταφορών, ιδιαίτερα τα τελευταία 30 χρόνια, άλλαξε συθέμελα τον τρόπο ζωής και την οικονομική κατάσταση στον τόπο μας. Οι αποστάσεις με τον υπόλοιπο κόσμο συρρικνώθηκαν. Οι επιχειρηματικές ευκαιρίες αυξήθηκαν. «Κτίστηκε» μια πανίσχυρη τουριστική βιομηχανία, που απασχολεί τη συντριπτική πλειοψηφία του εργατικού δυναμικού μας. Αδιαμφισβήτητα, κυρίαρχο ρόλο σε αυτή την εξέλιξη διαδραμάτισε o διεθνής αερολιμένας «Διαγόρας», αφού η πλειοψηφία των επισκεπτών, καταφθάνει στο νησί μας αεροπορικώς.

Υπάρχει όμως, και η άλλη όψη του νομίσματος…..

Αερομεταφορές και περιβάλλον

Τα αεροπλάνα εκπέμπουν 500 εκατομμύρια τόνους διοξειδίου του άνθρακα (CO2 ) κάθε χρόνο στην ατμόσφαιρα, συμβάλλοντας έτσι στο φαινόμενο του θερμοκηπίου και τις κλιματικές αλλαγές στον πλανήτη μας. Στην Ευρώπη το 14% των εκπομπών CO2 αποδίδονται στις αερομεταφορές. Σκεφτείτε ότι, με έναν τόνο καυσίμου που καίγεται στους πανίσχυρους κινητήρες των αεροπλάνων, ελευθερώνονται 3,15 τόνοι διοξειδίου του άνθρακα (CO2) στην ατμόσφαιρα.

Εκτός όμως από το διοξείδιο του άνθρακα, απελευθερώνονται από τους κινητήρες των αεροπλάνων πολλά εξίσου επιβλαβή για τον άνθρωπο αέρια και μικροσωματίδια. Το πρόβλημα αυτό, γίνεται εντονότερο, όταν τα αεροπλάνα επιχειρούν σε ύψη μέχρι 1000 πόδια από το έδαφος, δηλαδή κοντά σε αεροδρόμια. Περισσότερο επιβαρύνονται οι περιοχές που βρίσκονται στις προεκτάσεις του διαδρόμου – και συγκεκριμένα σε απόσταση 6 Km στην τελική φάση προσγείωσης και 3 Km μετά την απογείωση. Το ίδιο συμβαίνει βέβαια και όταν τα αεροπλάνα είναι σταθμευμένα ή κινούνται στο χώρο του αεροδρομίου. Μεταξύ των προϊόντων καύσης που μολύνουν τον αέρα, συγκαταλέγονται τα οξείδια του Αζώτου και του Θείου (NOx, SOx), το μονοξείδιο του άνθρακα (CO), καθώς επίσης αιθάλη και άλλα μικροσωματίδια.

Το σημαντικότερο διαχρονικά πρόβλημα στις αερομεταφορές όμως, είναι ο θόρυβος. Αποτελεί, μακράν την πρώτη αιτία διαμαρτυριών από πολίτες και δυσκολεύει αφάνταστα την ανάπτυξη της επιχειρησιακής λειτουργίας των αεροδρομίων. Το 2000 το αεροδρόμιο του Ντίσελντορφ έλαβε 3.000 διαμαρτυρίες για θόρυβο και μόλις 10 για οσμές από καυσαέρια. Μόνο το Σεπτέμβριο του 2002, το αεροδρόμιο της Φρανκφούρτης παρέλαβε 5.330 επιστολές διαμαρτυρίας για θόρυβο, δηλαδή περισσότερες από μία ανά λεπτό καθημερινά. Κάτοικοι γύρω από το Stansted καταθέτουν 100 ενστάσεις καθημερινά, ενάντια στην κατασκευή νέου διαδρόμου.

Σύμφωνα με τον παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, το επίπεδο θορύβου σε υπνοδωμάτιο κατοικίας δεν πρέπει να υπερβαίνει τα 45 dB, περισσότερο από 10-15 φορές κατά τη διάρκεια της νύχτας. Κάτοικοι γύρω από ευρωπαϊκά αεροδρόμια, εκμεταλλευόμενοι την οδηγία αυτή, πιέζουν για τροποποίηση της επιχειρησιακής εκμετάλλευσης των αεροδρομίων και εγείρουν αξιώσεις για υπέρογκες αποζημιώσεις. Το αεροδρόμιο των Βρυξελλών προτίθεται να δαπανήσει 152 εκατ. Ευρώ για να καταπραΰνει εξαγριωμένους γείτονες που ενοχλούνται από τις νυχτερινές πτήσεις.

Η έκθεση του ανθρώπου σε θορυβώδες περιβάλλον, ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια της νύχτας, επιφέρει ποιοτικές και ποσοτικές διαταραχές ύπνου με διάφορες επιπτώσεις, όπως δυσκολίες αυτοσυγκέντρωσης και γενικά μείωση της αποδοτικότητας την επόμενη μέρα. Το 2005, μελέτη του πανεπιστημιακού ιατρικού κέντρου Charite του Βερολίνου, στην οποία συμμετείχαν 4.000 άνδρες και γυναίκες, έδειξε ότι, όσοι εργάζονται ή κατοικούν σε θορυβώδες περιβάλλον (π.χ. κοντά σε αεροδρόμια, εθνικούς δρόμους, σιδηροτροχιές κ.λ.π.) διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο να υποστούν καρδιακό επεισόδιο.

Ποια είναι η κατάσταση στο αεροδρόμιο μας;

Στη Ρόδο κάθε καλοκαίρι τα Σαββατοκύριακα, τουλάχιστον 250 αεροπλάνα περνούν με εκκωφαντικό θόρυβο, μέρα και νύχτα, πάνω από σπίτια και ξενοδοχεία, στην ανατολική προέκταση του διαδρόμου, δηλαδή από την πόλη της Ρόδου μέχρι την Κρεμαστή. Τα ίδια αεροπλάνα, με τους κινητήρες να «βρίθουν» σε μέγιστη ισχύ, ηχορυπαίνουν την περιοχή από το Παραδείσι μέχρι τη Σορωνή, στη φάση της απογείωσης. Το ίδιο φαινόμενο επαναλαμβάνεται, σε αμυδρά μικρότερη κλίμακα, κάθε Τετάρτη και Πέμπτη. Με λίγα λόγια, δεν είναι λίγες οι φορές που κάθε 4-5 λεπτά προσγειώνεται ή απογειώνεται ένα αεροπλάνο από το αεροδρόμιό μας.

Δυστυχώς για τους κατοίκους και επισκέπτες του δήμου Πεταλούδων, το σκηνικό αυτό, τουλάχιστον με τα σημερινά δεδομένα, δεν πρόκειται να αλλάξει. Για να είμαστε ποιο συγκεκριμένοι, τα πράγματα έχουν ως εξής:

1. Το γενικό σχέδιο ανάπτυξης (master plan), που εκπονήθηκε από το Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης, με βάση το οποίο αναπτύσσεται σήμερα το αεροδρόμιο, δεν έλαβε καν υπόψη περιβαλλοντικούς όρους. Έτσι, δεν προβλέπεται αλλαγή στη χρήση του υπάρχοντος διαδρόμου (π.χ. μετατόπιση κατωφλίου), ούτε κατασκευή νέου διαδρόμου μειωμένης ηχορύπανσης.

2. Δεν εφαρμόζεται το Π.Δ. 1178/05.10.1981, που ρυθμίζει τις χρήσεις γης γύρω από το αεροδρόμιο. Έτσι, με ευθύνη των αρμόδιων φορέων, συνεχίζεται ανεξέλεγκτα η δόμηση μέχρι την περίφραξη του αεροδρομίου. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα, από τη μια μεριά να εκτίθενται όλο και περισσότεροι πολίτες σε απαράδεκτες συνθήκες διαβίωσης (πολλές φορές χωρίς να το γνωρίζουν) και από την άλλη, να ελαχιστοποιούνται οι δυνατότητες επέκτασης των υποδομών του αεροδρομίου.

Χωροταξικός σχεδιασμός με βάση τις ζώνες όχλησης στο Δήμο Πεταλούδων ή αναζήτηση θέσης για νέο αεροδρόμιο.

Tα αεροδρόμια στη χώρα μας, με μοναδική εξαίρεση το «Ελευθέριος Βενιζέλος», δεν διαθέτουν πιστοποιημένες περιβαλλοντικές υπηρεσίες (π.χ. ΕΝ ΙSO 14001). Έτσι, από τη μια μεριά οι πολίτες μένουν κυριολεκτικά απροστάτευτοι απέναντι στην ολοένα αυξανόμενη κυκλοφορία, ενώ από την άλλη, λόγω νομοθετικής και εκτελεστικής απραξίας των αρμόδιων φορέων, κινδυνεύει κυριολεκτικά και η ίδια η λειτουργία των αεροδρομίων.

Το πρόβλημα είναι ότι ούτε οι πολίτες έχουν πολλά περιθώρια αντίδρασης. Το ευρωπαϊκό δικαστήριο εξετάζει παρόμοιες περιπτώσεις, μόνον όταν οι κινήσεις στο αεροδρόμιο υπερβαίνουν τις 50.000 το χρόνο. Σήμερα, η κίνηση του αεροδρομίου μας ξεπερνά τις 38.000. Με μέση ετήσια αύξηση γύρω στο 4-5%, το όριο των 50.000 κινήσεων είναι θέμα χρόνου (περίπου 6 με 10 χρόνια). Τότε τα πράγματα θα δυσκολέψουν αρκετά για αυτούς που διαχειρίζονται το μέλλον της αεροπορικής σύνδεσης του νησιού μας.

Υπάρχουν προοπτικές βελτίωσης;

Τι εναλλακτικές λύσεις μελετώνται;

Ο Διεθνής Οργανισμός Πολιτικής Αεροπορίας - ICAO, υιοθέτησε την απόφαση Α33/7 της 33ης γενικής συνέλευσης, που δίνει κατευθυντήριες γραμμές για τη διαχείριση του προβλήματος. Αυτές συνοψίζονται σε τέσσερα βασικά στοιχεία:

Καταπολέμηση του θορύβου στην πηγή του.

Πιέζοντας δηλαδή τις κατασκευαστικές εταιρείες, να εξελίξουν ποιο αθόρυβα αεροπλάνα, με βάση αυστηρότερες προδιαγραφές (π.χ. ICAO - Chapter 4, με εφαρμογή από 1ης Ιανουαρίου 2006)

Χωροταξικός σχεδιασμός και μέτρα διαχείρισης αυτού.

Επιβολή δηλαδή χωροταξικών μέτρων, ώστε ο άνθρωπος να κρατηθεί μακριά από τον θόρυβο.

Καθιέρωση από τα αεροδρόμια διαδικασιών μειωμένης ηχορύπανσης. Επιβολή δηλαδή μέτρων, για τη μείωση θορύβου σε όλες τις επιχειρησιακές λειτουργίες του αεροδρομίου, όπως διαδικασίες άφιξης – αναχώρησης α/φών, μειωμένης ηχορύπανσης. Απαγόρευση λειτουργίας APU κινητήρων, όταν τα α/φη είναι στην περιοχή στάθμευσης (APRON), κ.α.

Καθιέρωση περιορισμών στην επιχειρησιακή λειτουργία του αεροδρομίου.

Όπως για παράδειγμα, την απαγόρευση ή τον περιορισμό των νυχτερινών πτήσεων. Αύξηση των τελών προσγείωσης κατά τη διάρκεια νυχτερινών ωρών. Αποκλεισμό θορυβωδών τύπων αεροπλάνων, κ.α.

Δεν χρειάζεται λοιπόν να επινοήσουμε λύσεις. Υπάρχουν δηλαδή πολλά περιθώρια βελτίωσης, εάν ακολουθήσουμε τις οδηγίες του ICAO, αρκεί να το θελήσουμε και να εργαστούμε προς αυτή την κατεύθυνση.

Πρέπει λοιπόν να σταματήσει επιτέλους η ανεξέλεγκτη δόμηση γύρω από το αεροδρόμιο. Να εφαρμοστεί, δηλαδή, το Π.Δ. 1178/81. Οι ζώνες όχλησης θα πρέπει να χαρτογραφηθούν με βάση τις νέες μονάδες μέτρησης Lden - Day, Evening, Night Level σε dB(A), που καθιέρωσε η Ευρωπαϊκή Ένωση.

Για το βράδυ υπολογίζεται επιβάρυνση 10 dB(A) (22:00 – 07:00) και για το απόγευμα 5 dB(A) (19:00 – 23:00).

Να διερευνηθεί η πρόταση για κατασκευή νέου παράλληλου διαδρόμου, βορειοδυτικά του υπάρχοντος (βλέπε απεικόνιση). Τα πλεονεκτήματα της πρότασης αυτής είναι πολλά. Ουσιαστικά, λύνουν σχεδόν όλα τα προβλήματα του αεροδρομίου: περιβαλλοντικά, χωρητικότητας, ασφάλειας πτήσεων (εναλλακτικός διάδρομος – απομάκρυνση από εμπόδια). Εκτός βέβαια, αν θέλουμε να μετακομίσει το αεροδρόμιο στην περιοχή της Κατταβιάς σε 15-20 χρόνια, μιας και δεν ενδείκνυται άλλη θέση για χωροθέτηση αεροδρομίου.

Να καθιερωθούν διαδικασίες μειωμένης ηχορύπανσης και να επανασχεδιαστεί ο χώρος στάθμευσης α/φών (Nose- in parking – κατασκευή κεντρικών δικτύων τροφοδοσίας α/φών – απαγόρευση βενζινοκίνητων οχημάτων στην πίστα)

Να επαναπροσδιοριστούν οι περιορισμοί στην επιχειρησιακή λειτουργία του αεροδρομίου, ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια της νύχτας.

Να λειτουργήσει περιβαλλοντική υπηρεσία στο αεροδρόμιο, με στόχο να εκπονεί ετησίως περιβαλλοντικό σχέδιο, με ιδιαίτερο βάρος σε προγράμματα εκπαίδευσης προσωπικού, ελέγχου και παρακολούθησης του θορύβου των α/φών, της ποιότητας του αέρα και του νερού, κατανάλωσης πόρων, διαχείρισης απορριμμάτων, ελέγχου και μείωσης του κινδύνου από τα πτηνά, καθώς επίσης να καθιερώνει κοινωνικές πρωτοβουλίες του αερολιμένα με τη χρηματοδότηση κατασκευαστικών έργων περιβαλλοντικού ενδιαφέροντος, στους δήμους που βρίσκονται κοντά στο αεροδρόμιο.

Να γίνεται τακτική ενημέρωση των πολιτών, μέσω αλληλογραφίας και INTERNET, για τις συνεχείς προσπάθειες που γίνονται προκειμένου να βελτιωθούν οι περιβαλλοντικοί δείκτες λειτουργίας του αεροδρομίου.

Να καθιερωθεί η «παθητική ηχοπροστασία», όπως συμβαίνει σε πολλά ευρωπαϊκά αεροδρόμια. Δηλαδή, κάτω από ορισμένες προϋποθέσεις, για όσους κατοικούν σε περιοχές νυχτερινής ηχοπροστασίας (Nachtschutzgebiet), να παρέχεται η δυνατότητα με έξοδα του αερολιμένα, να τοποθετούνται στα υπνοδωμάτια, παράθυρα και ρολά υψηλής ηχομόνωσης καθώς επίσης ειδικό σύστημα αερισμού χαμηλής στάθμης θορύβου.

Η χρηματοδότηση των προτάσεων μπορεί να εξασφαλιστεί από την αξιοποίηση του ακινήτου του αεροδρομίου Μαριτσών.

Γιάννης Σταυλάς

ΕΕΚ, Ρόδος